Tải Mofiin App

Tải ứng dụng Mofiin tại mofiin.com/app

Nhập mã web để nhận 5000₫ và thêm nhiều ưu đãi cực chất!!

×
Chế độ Ngày/ Đêm

Lùm xùm ở ĐH Tôn Đức Thắng: Xử lý không khéo sẽ đổ vỡ một mô hình tốt về tự chủ

Dân trí
Lùm xùm ở ĐH Tôn Đức Thắng: Xử lý không khéo sẽ đổ vỡ một mô hình tốt về tự chủ
Theo GS.TS Trần Đức Viên, Chủ tịch Hội đồng trường Học viện Nông Nghiệp Việt Nam, sự việc ở trường ĐH Tôn Đức Thắng hiện nay là một trong những điển hình nhất về việc thực hiện tự chủ, cũng là một dịp tốt để Ban soạn thảo Nghị định qui định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật số 34 chỉnh sửa, bổ sung.
Cơ quan chủ quản không còn toàn quyền quyết định
Phóng viên: Hiện nay, ông đang là Chủ tịch Hội Đồng trường của Học viện Nông nghiệp, vậy theo ông vai trò của Hội đồng trường, vai trò của cơ quan chủ quản như thế nào ở một trường đại học đang thực hiện cơ chế tự chủ?
GS.TS Trần Đức Viên: Theo tinh thần của Nghị quyết 19-NQ/TW và của Luật số 34, Hội đồng trường (HĐT) là cơ quan quyền lực cao nhất, đại diện cho chủ sở hữu; ở các cơ sở giáo dục (CSGD) công lập thiết chế này là chủ sở hữu cộng đồng.
Ở đó, có đại diện chủ sở hữu của các bên có lợi ích liên quan (đại diện của tổ chức đảng, cơ quan chủ quản, cộng đồng xã hội, địa phương, người sử dụng lao động, doanh nghiệp, sinh viên, cựu sinh viên, phụ huynh, giảng viên, viên chức, lãnh đạo Nhà trường...), họ đại diện cho nhà nước và các chủ thể khác quản trị trực tiếp trường đại học. Đây còn là thiết chế thể hiện quyền dân chủ của CSGD.
Như vậy, đại diện cơ quan chủ quản là một thành phần đương nhiên của HĐT theo Luật định, nhưng vai trò của họ không phải là để chỉ đạo, để truyền đạt ý chí và nguyện vọng của lãnh đạo cơ quan chủ quản và yêu cầu CSGD phải thực hiện như thời còn cơ chế chỉ huy tập quyền.
Tư tưởng chỉ đạo của Nghị quyết 19/NQ-TW cũng nói rõ phải tiến tới bỏ cơ chế chủ quản; với các đơn vị sự nghiệp công lập, các trường đại học đã tự chủ hoàn toàn chi thường xuyên sẽ hoạt động theo mô hình như doanh nghiệp, thậm chí có quyền tổ chức thi tuyển và thuê hiệu trưởng. Chính vì vậy, cơ quan chủ quản chỉ có một vai trò hạn chế trong HĐT (không còn toàn quyền quyết định như với các CSGD chưa tự chủ).
Cũng lưu ý là, bỏ “cơ chế” chủ quản, ngay cả văn bản Luật số 34 cũng vậy, viết rất rõ: "bỏ cơ chế’ chủ quản, không có văn bản nào ghi “bỏ cơ quan chủ quản”.
Nghĩa là có thể vẫn còn cơ quan chủ quản, nhưng “cơ chế” quản lý kiểu cũ theo lối áp đặt, tập trung quan liêu không còn nữa, cơ quan chủ quản phải đồng hành với các CSGD trong việc hướng dẫn, hỗ trợ và giúp họ thực hiện tốt nhất các quyền tự chủ theo luật định.
Cơ quan chủ quản chỉ còn quyền sở hữu, còn quyền quản lý thuộc về hội đồng trường. Nhờ vậy, đại học tự chủ có thể tự quyết và chịu trách nhiệm giải trình về hầu hết các vấn đề liên quan đến sự phát triển của CSGD, không phải xin ai “cấp phép” để CSGD thực hiện mục tiêu, tầm nhìn, sứ mệnh và các giá trị cốt lõi mà CSGD đã cam kết và đang theo đuổi.
Lúc đó, Nhà nước và xã hội giám sát các hoạt động của CSGD qua các chỉ số KPIs (Key Performance Indicators –chỉ số kết quả đầu ra) mà CSGD đã cam kết hoặc do Nhà nước giao/đặt hàng, Nhà nước không can thiệp trực tiếp vào quá trình hoạt động của CSGD theo cách "cầm tay chỉ việc" hay cơ chế chỉ huy tập quyền “thời chiến” nữa.
Đối với Học viện Nông Nghiệp, may cho chúng tôi khi thực hiện Nghị quyết 77, chúng tôi có vị Bộ trưởng rất am hiểu về tự chủ đại học. Ông bảo, tự chủ chứ không phải tự túc, nên ông đã hỗ trợ hết mức về CSVC cho Học viện để Học viện có thể vươn lên tổ chức các chương trình nghiên cứu đỉnh cao, phục vụ một số nhiệm vụ tái cơ cấu ngành.
Cụ thể, Bộ trưởng giao cho Học viện gần hoàn toàn tự chủ về tổ chức và nhân sự, thành lập HĐT, qui chế tổ chức và hoạt động… Nếu không có sự đồng hành và hỗ trợ quyết liệt như thế từ lãnh đạo Bộ chủ quản, chắc chắn Học viện Nông nghiệp không có được tầm vóc như ngày hôm nay.
Bổ nhiệm nhân sự phải thực hiện theo Luật
Từ vụ lùm xùm của trường ĐH Tôn Đức Thắng, theo ông bổ nhiệm nhân sự của Hội đồng trường và nhân sự Ban Giám Hiệu thực hiện theo quy định của cơ quan chủ quản hay theo quy định của Luật Giáo dục đại học?
Nhân việc nhà báo dùng từ “lùm xùm”, tôi muốn được giãi bày đôi điều trước khi trả lời câu hỏi.
Tôi thấy buồn và lo vì câu chuyện không vui này. Nói gì thì nói, phải thừa nhận trường ĐH Tôn Đức Thắng (TDTU) là trường tiên phong về tự chủ đại học, và họ đã đạt được các thành tựu rất đáng ngưỡng mộ. Hiện, Việt Nam có mấy trường đại học đã làm được như họ khi không lấy một đồng tiền thuế nào của dân.
Nếu TDTU, cơ quan chủ quản (Tổng LĐLĐVN) và cơ quan quản lý ngành (Bộ GD&ĐT) xử lý không khéo, có lý có tình, rất có thể họ sẽ làm đổ vỡ một mô hình tốt về tự chủ đại học.
Nếu điều đó xảy ra thì rất đáng tiếc, ai sẽ là người chịu trách nhiệm về sự đổ vỡ không đáng có ấy? Ai sẽ gánh gánh nợ mà TDTU đang phải vay để đầu tư? Chẳng lẽ phần thiệt thòi luôn thuộc về người học và gia đình họ?
Có lẽ những người cầm cân nảy mực cần nghĩ đến lợi ích của ngành, lợi ích của tiến trình tự chủ đại học mới chập chững những bước đi đầu tiên của nền GD ĐH nước nhà hơn là nghĩ đến những điều khác, việc khác không liên quan gì nhiều đến “đại cục” của công cuộc đổi mới căn bản và toàn diện GD&ĐT.
Trở lại câu hỏi về việc bổ nhiệm nhân sự, rõ ràng là phải chấp hành theo tinh thần của Nghị quyết TW 6-NQ/TW, Nghị quyết TW 19-NQ/TW và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật giáo dục đại học (Luật số 34) và Quyết định 105 của Ban chấp hành TW về công tác cán bộ.
Tất cả cán bộ, đảng viên đều phải gương mẫu chấp hành, rõ như ban ngày, sao nhà báo lại còn đặt câu hỏi “thực hiện theo quy định của cơ quan chủ quản hay theo quy định của Luật Giáo dục đại học”?
Khoản 3, Điều 16, Luật số 34 qui định rõ thẩm quyền quyết định nhân sự của trường đại học. Với quy định này, thành viên HĐT được chia thành 3 nhóm:
Thứ nhất, nhóm thành viên đương nhiên không do bất kỳ cơ quan nào chỉ định, gồm có bí thư cấp ủy, hiệu trưởng, chủ tịch công đoàn và đại diện ban chấp hành đoàn trường (là người học).
Thứ hai, nhóm thành viên trong trường được tập thể giảng viên, viên chức và người lao động bầu.
Thứ ba, nhóm thành viên ngoài trường. Trong nhóm này, có thành viên là đại diện cơ quan quản lý do cơ quan quản lý cử; còn lại phải do tập thể người lao động, giảng viên, viên chức CSGD bầu.
Lưu ý, đối với các thành viên đương nhiên, cơ quan quản lý không có quyền phê duyệt hoặc chỉ định hoặc quy hoạch mà là sự chỉ định, bầu theo qui định của pháp luật.
Nếu có quy hoạch, thì quy hoạch đó thuộc đề án vị trí việc làm và đề án nhân sự mà CSGD đã trình cho cơ quan có thẩm quyền thông qua. Vị trí các thành viên đương nhiên của HĐT cũng phải theo quy định pháp luật.
Đối với các thành viên do tập thể giảng viên, viên chức người lao động bầu thì cơ quan quản lý càng không thể chỉ định, cử, hoặc “quy hoạch” vì nếu làm như vậy, quyền của tập thể giảng viên, viên chức và người lao động của CSGD bị xâm phạm.
Điều 16, Hội đồng trường ĐH công lập tự chủ có thẩm quyền quyết định hiệu trưởng nhà trường theo thủ tục quy định tại Quy chế tổ chức và hoạt động của trường và trình cơ quan có thẩm quyền ra quyết định công nhận. Nghĩa là, Hiệu trưởng trường đại học do HĐT thực hiện qui trình bầu theo Qui chế tổ chức và hoạt động mang tính nội bộ của CSGD.
Cơ quan quản lý có thẩm quyền chỉ ra quyết định công nhận kết quả bầu mà thôi. Bộ NN&PTNT đã làm đúng như thế với Học viện Nông nghiệp, Bộ trưởng không “bổ nhiệm” Chủ tịch Hội đồng trường và Hiệu trưởng, chỉ công nhận kết quả bầu 2 chức danh này của HĐT.
Không bao giờ có chuyện “chia phần”
Học viện Nông nghiệp có phải thực hiện nghĩa vụ nộp phần trăm số kết dư của trường với cơ quan chủ quản không?
Không, không bao giờ có chuyện “chia phần” đậm nét xôi thịt như vậy của cơ quan chủ quản đối với một CSGD trực thuộc. Đây là lần đầu tiên tôi nghe thấy “câu chuyện” thật như bịa lạ lùng này trong lịch sử giáo dục Việt Nam.
CSGD dùng số kết dư để tiếp tục đầu tư, để liên tục nâng cao, cải thiện CSVC và điều kiện làm việc cũng như mức sống cho thày và trò nhà trường trong đào tạo, NCKH và dịch vụ xã hội, làm gì có chuyện phải “trích nộp cơ quan quản lý tối đa không quá 30% kết quả tài chính sau khi nộp thuế như cơ sở trường ĐH Tôn Đức Thắng.
Mức nộp cụ thể do cơ quan quản lý cấp trên trực tiếp quyết định” như báo chí đưa tin? Qui định pháp luật nào cho phép cơ quan chủ quản làm như vậy?
Hơn thế, với Học viện Nông nghiệp Việt Nam, cơ quan chủ quản là Bộ NN&PTNT còn đầu tư quyết liệt và dứt điểm các chương trình đầu tư trung hạn nâng cấp Học viện giai đoạn I (sẽ hoàn thành năm 2020) và chuẩn bị đầu tư nâng cấp Học viện giai đoạn II với số kinh phí lên đến hàng trăm tỷ đồng.
Lãnh đạo Bộ đã làm việc trực tiếp với Ngân hàng thế giới và các bộ ngành liên quan để Học viện có được dự án đầu tư với số tiền tới 54,2 triệu USD, bắt đầu thực hiện từ năm 2019, và sẽ hoàn thành vào năm 2022.
Luật số 34 sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2019, theo ông Nghị định hướng dẫn Luật cần phải như thế nào để khi thực hiện tự chủ, các trường đại học thấy đó là tự chủ thực sự chứ không nửa vời? Sự minh bạch quản lý giữa Hội đồng trường với cơ quan chủ quản?
Xã hội đang trông chờ và kỳ vọng nhiều ở Nghị định này. Luật số 34 là sự thể hiện ý chí lãnh đạo của Đảng tại Nghị quyết TW 6 và các Nghị quyết, Quyết định khác của Đảng có liên quan đến giáo dục và đào tạo.
Nghị định phải đảm bảo yêu cầu về mặt chất lượng, đó là phải qui định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật cụ thể, rõ ràng, dễ hiểu, không “uốn éo” để ai cũng có thể chấp hành và thực hiện đúng.
Đặc biệt, cần tránh tối đa các từ và cụm từ mập mờ, bất định, đa nghĩa, dễ suy diễn theo các cách hiểu khác nhau, kiểu như “theo qui định của pháo luật’ nhưng không nói rõ là pháp luật nào, nhất là trong khi hệ thống pháp luật của chúng ta còn chưa hoàn chỉnh.
Có lẽ vì chưa có Nghị định, nên mới có chuyện “lời qua tiếng lại” giữa CSGD và cơ quan chủ quản như giữa TDTU và TLDLD.
Việc lùm xùm hiện nay giữa TLDLD với TDTU cũng là một dịp tốt để Ban soạn thảo Nghị định qui định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật số 34 chỉnh sửa, bổ sung thêm những điều cần thiết trước khi xin ý kiến rộng rãi và ban hành chính thức.
Muốn vậy, Nghị định phải bám sát tinh thần của Nghị quyết TW 6-NQ/TW, Nghị quyết TW 19-NQ/TW và Luật số 34 và Quyết định 105 của Ban chấp hành TW.
Xin trân trọng cám ơn ông!
Hồng Hạnh
Tag :ĐH Tôn Đức Thắng , tự chủ đại học , hội đồng trường

Tin mới trong ngày

Xuất hiện ổ cứng máy tính có dung lượng "khủng" 16TB

Xuất hiện ổ cứng máy tính có dung lượng "khủng" 16TB Xuất hiện ổ cứng máy tính có dung lượng "khủng" 16TB Cùng có kích thước như những ổ cứng 3.5" khác, nhưng sản phẩm này đạt dung lượng lên tới 16TB.

  • 0
  • 0
Yu Dương: ‘Tôi khó gần nên không ai muốn cám dỗ’

Yu Dương: ‘Tôi khó gần nên không ai muốn cám dỗ’ Yu Dương: ‘Tôi khó gần nên không ai muốn cám dỗ’ Diễn viên 9X thừa nhận mình là người sống khép kín, ngại giao tiếp nên không có nhiều mối quan hệ. Đó cũng là nguyên nhân khiến con đường diễn viên của cô trở nên gập ghềnh.

Zing news Giải trí 15/11/2019
  • 0
  • 0
Người thầy khiếm thị gieo chữ cho học sinh có hoàn cảnh đặc biệt

Người thầy khiếm thị gieo chữ cho học sinh có hoàn cảnh đặc biệt Người thầy khiếm thị gieo chữ cho học sinh có hoàn cảnh đặc biệt Dân trí “Người ta thường nói rằng, ông trời không lấy đi của ai tất cả. Đúng như vậy, dù số phận tôi kém may mắn hơn người khác nhưng tôi vẫn còn cơ hội được đứng trên bục giảng. Dù gian nan, vất vả, nhưng bản thân tôi vui vì gieo được con chữ cho những người đồng cảnh ngộ, giúp họ hòa nhập cộng đồng, thêm yêu đời, yêu cuộc sống”, thầy Khương chia sẻ.

  • 0
  • 1
Áo dài cưới của Bảo Thy: Nhìn xa tưởng đơn giản, ngắm kỹ mới thấy được hết vẻ lộng lẫy sang trọng

Áo dài cưới của Bảo Thy: Nhìn xa tưởng đơn giản, ngắm kỹ mới thấy được hết vẻ lộng lẫy sang trọng Áo dài cưới của Bảo Thy: Nhìn xa tưởng đơn giản, ngắm kỹ mới thấy được hết vẻ lộng lẫy sang trọng Bên cạnh nhan sắc rạng ngời trong ngày bước chân vào nhà thờ làm lễ, Bảo Thy còn gây chú ý với bộ áo dài đính kết rất tinh xảo, sang trọng.

Yeah1 news Style 15/11/2019
  • 0
  • 0
Giải mã Đen Vâu

Giải mã Đen Vâu Giải mã Đen Vâu Không có lợi thế về ngoại hình, không có MV đầu tư tiền tỷ, không có ê-kíp chuyên nghiệp, nhưng Đen vẫn thành công. Tại sao?

Zing news Âm nhạc 15/11/2019
  • 0
  • 0
Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2019 công bố top 45

Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2019 công bố top 45 Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2019 công bố top 45 Á quân The Face Tường Linh bị đưa vào nhóm nguy hiểm do bỏ lỡ phần thi phỏng vấn. Song, ban giám khảo đã cho cô thêm một cơ hội.

Zing news Giải trí 15/11/2019
  • 0
  • 0
Ăn nước mắm đúng cách thế nào?

Ăn nước mắm đúng cách thế nào? Ăn nước mắm đúng cách thế nào? Người bình thường mỗi ngày dùng 5-10ml, tương đương một muỗng súp; người bệnh huyết áp, tiểu đường, suy thận, gout ăn 1-2 ml, tức một muỗng cà phê.

Vnexpress Sức khoẻ 15/11/2019
  • 0
  • 0
Ăn tối muộn tăng nguy cơ bệnh tim mạch

Ăn tối muộn tăng nguy cơ bệnh tim mạch Ăn tối muộn tăng nguy cơ bệnh tim mạch MỹPhụ nữ nạp nhiều calo sau 18h hàng ngày sẽ tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, huyết áp..., nghiên cứu của trường Đại học Y Vagelos.

Vnexpress Sức khoẻ 15/11/2019
  • 0
  • 0
Động kinh và cách xử trí

Động kinh và cách xử trí Động kinh và cách xử trí Người bị chứng động kinh khi có ít nhất từ hai cơn động kinh trở lên, nếu chỉ có một cơn duy nhất thì chưa gọi là động kinh.

Vnexpress Sức khoẻ 15/11/2019
  • 0
  • 0
Lực sĩ 9 lần vô địch giải thể hình

Lực sĩ 9 lần vô địch giải thể hình Lực sĩ 9 lần vô địch giải thể hình Hà NộiThái 38 tuổi, lấy ra hơn 30 tấm huy chương màu vàng, bạc, đồng, nói đây là gia tài vô giá có được trong 15 năm thi đấu thể hình.

Vnexpress Sức khoẻ 15/11/2019
  • 0
  • 0
Sau 20 năm mới phát hiện chiếc răng trong mũi

Sau 20 năm mới phát hiện chiếc răng trong mũi Sau 20 năm mới phát hiện chiếc răng trong mũi Trung QuốcZhang Binsheng 30 tuổi, sốc khi bác sĩ phát hiện thủ phạm gây khó thở trong mũi anh chính là chiếc răng.

Vnexpress Sức khoẻ 15/11/2019
  • 0
  • 0
Sự thật về đôi mắt

Sự thật về đôi mắt Sự thật về đôi mắt Mắt người có thể nhận biết 10 triệu màu khác nhau. 33% dân số thế giới thuận mắt trái có khả năng đọc nhanh hơn người thuận mắt phải.

Vnexpress Sức khoẻ 15/11/2019
  • 0
  • 0
Chế thành công da người nhân tạo

Chế thành công da người nhân tạo Chế thành công da người nhân tạo SingaporeMẩu da chế tạo từ tế bào da người hiến và collagen, có tính chất hóa học và sinh học giống da người, được in trong chưa đầy một phút.

Vnexpress Sức khoẻ 15/11/2019
  • 0
  • 0
Lăn kim có trị hết mụn?

Lăn kim có trị hết mụn? Lăn kim có trị hết mụn? Em bị mụn nặng đã hơn 5 năm, muốn lăn kim để chữa trị mụn. Xin hỏi chuyên gia phương pháp này có hiệu quả không? (Mai Anh)

Vnexpress Sức khoẻ 15/11/2019
  • 0
  • 0
Bác sĩ đội tuyển U23 Việt Nam: 'Nghề cân não'

Bác sĩ đội tuyển U23 Việt Nam: 'Nghề cân não' Bác sĩ đội tuyển U23 Việt Nam: 'Nghề cân não' Trong căn phòng chừng 20m2, bác sĩ Nguyễn Trọng Thủy mặc chiếc áo blouse trắng, ngắm những bức ảnh kỷ niệm chụp cùng đội tuyển U23 Việt Nam.

Vnexpress Sức khoẻ 15/11/2019
  • 0
  • 0
5 nghề dễ khiến phụ nữ mắc bệnh tim mạch

5 nghề dễ khiến phụ nữ mắc bệnh tim mạch 5 nghề dễ khiến phụ nữ mắc bệnh tim mạch Nữ viên chức, y tá, điều dưỡng và nhân viên thu ngân có nguy cơ mắc bệnh tim mạch cao hơn những phụ nữ khác đến 36%.

Vnexpress Sức khoẻ 15/11/2019
  • 0
  • 0
3,5 triệu người Việt bị bệnh tiểu đường

3,5 triệu người Việt bị bệnh tiểu đường 3,5 triệu người Việt bị bệnh tiểu đường Hà NộiBộ Y tế ghi nhận 3,5 triệu người Việt đang sống chung với bệnh tiểu đường, dự báo sẽ tăng gần gấp đôi vào năm 2045.

Vnexpress Sức khoẻ 15/11/2019
  • 0
  • 0
Khối u cổ to bằng cái đầu người đàn ông

Khối u cổ to bằng cái đầu người đàn ông Khối u cổ to bằng cái đầu người đàn ông MỹMilton Wingert 81 tuổi, ở New Jersey, vừa được các bác sĩ bệnh viện Mount Sinai cắt khối u to tương đương kích cỡ đầu của ông.

Vnexpress Sức khoẻ 15/11/2019
  • 0
  • 0
Bài thuốc từ lá dứa thơm

Bài thuốc từ lá dứa thơm Bài thuốc từ lá dứa thơm Lá dứa thơm có lợi cho người bệnh tiểu đường, chữa hôi miệng, giúp ngủ ngon, trị bỏng da do nắng, chăm sóc tóc...

Vnexpress Sức khoẻ 15/11/2019
  • 0
  • 0
Ăn, uống gì khi sốt xuất huyết?

Ăn, uống gì khi sốt xuất huyết? Ăn, uống gì khi sốt xuất huyết? Người bị sốt xuất huyết phải bù nước, điện giải kết hợp thức ăn lỏng, chia nhỏ bữa, hạn chế đồ chiên rán, gia vị cay nóng.

Vnexpress Sức khoẻ 15/11/2019
  • 0
  • 0
Loài vượn khổng lồ ở Đông Nam Á thời tiền sử

Loài vượn khổng lồ ở Đông Nam Á thời tiền sử Loài vượn khổng lồ ở Đông Nam Á thời tiền sử Gigantopithecus blacki, vượn khổng lồ sống cách đây 9 triệu năm, cao 3 mét và nặng 6 tạ, được coi là loài linh trưởng lớn nhất từng tồn tại trên Trái Đất.

Vnexpress Khoa học 15/11/2019
  • 0
  • 0
Chim bói cá thoát đói nhờ thú mỏ vịt

Chim bói cá thoát đói nhờ thú mỏ vịt Chim bói cá thoát đói nhờ thú mỏ vịt Nhờ thú mỏ vịt khuấy động đáy hồ khiến con mồi rời khỏi nơi trú ẩn, chim bói cá mới có cơ hội kiếm ăn trong vùng nước tối.

Vnexpress Khoa học 15/11/2019
  • 0
  • 0
Biến đổi khí hậu đe dọa 'quan tài hạt nhân'

Biến đổi khí hậu đe dọa 'quan tài hạt nhân' Biến đổi khí hậu đe dọa 'quan tài hạt nhân' Mực nước biển không ngừng dâng cao do biến đổi khí hậu khiến vòm bê tông khổng lồ chứa chất thải phóng xạ ở quần đảo Marshall bắt đầu rạn nứt.

Vnexpress Khoa học 15/11/2019
  • 0
  • 0
Tàu Nhật sắp mang mẫu vật từ tiểu hành tinh về Trái Đất

Tàu Nhật sắp mang mẫu vật từ tiểu hành tinh về Trái Đất Tàu Nhật sắp mang mẫu vật từ tiểu hành tinh về Trái Đất Tàu vũ trụ Hayabusa 2 bắt đầu rời khỏi quỹ đạo của Ryugu, tiểu hành tinh 4,5 tỷ năm tuổi, hôm 13/11.

Vnexpress Khoa học 15/11/2019
  • 0
  • 0
Tải ứng dụng